21آذر ماه 1324  قیام مسلحانه  خلق زحمتکش آذربایجان وکردستان  علیه استبداد  وخودکامگی  دربار و حامیان امپریالیست وطبقه مرتجع  حاکم برایران به پیروزی رسید. جنبش انقلابی و دموکراتیک آذربایجان  وکردستان   درشرایطی به پیروزی رسیدند که  جبهه وسیعی از اشراف ، فئودلالها  وجریانات بورژوائی و مذهبی  درهمدستی با امپریالیسم آمریکا و انگلیس  برای  تثبیت و تحکیم  قدرت استبدادی  مرکزی تلاش میکردند. جنبش های اجتماعی آزادیخواهانه  درسراسر کشور که درنتیجه  سقوط دیکتاتوری رضاخان و موقعیت مناسب داخلی و بین المللی شکل گرفته بودند  مورد یورش وحشیانه  دسته جات ارتجاعی  مزدور و ارگانهای سرکوب  قرار گرفته بودند . اما توده های زحمتکش مردم  آذربایجان  بدون توجه به اینکه دربالا میان سیاستمداران ارتجاع چه می گذرد . با تشکیل گروه های مسلح  به مبارزه  علیه خان ها و فئودالها که درآن زمان یکی از نیروهای اجتماعی اصلی  ارتجاع حاکم را تشکیل میدادند ، آغاز کردند  و با خلع سلاح نیروهای مسلح فئودالها و تسخیر ژاندارمری ها زمینه های  قیام توده ای 21 آذر را فراهم نمودند و سرانجام  با متشکل شدن در سازمانها  و انجمنهای مختلف  سیاسی فرهنگی کارگری و دهقانی  درشهر و روستا  وتشکیل فرقه دموکرات  به قیامی پیروز مند دست یازیدند.با پیروزی خلق آذربایجان  برارتجاع حاکم  برای اولین بار  آزادیهای سیاسی ، آزادی تشکل و تحزب  ، تشکیل اتحادیه ها و سندیکاهای کارگری  ، آزادی مطبوعات ، حق رای زنان و برابری  آنها با مردان  و .. در بخشی ازایران متحقق شد .طی یکسال آنچنان تحولات درعرصه اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی  وآزادیهای سیاسی  صورت گرفت  که حکومت مرکزی و امپریالیست های حامی آن را وحشت انداخت. چرا که جنبش انقلابی دراین دومنطقه  ضمن دست یافتن  به حق تعیین سرنوشت خود خواستار بسط دموکراسی و آزادیهای سیاسی به سراسر ایران بودند.و نقطه امید تمام  آزادیخواهان  و توده های زیر ستم و استثمار بشمار میرفتند. به همین دلیل جنبش آنها  با منافع تجار ، سرمایه داران ، اشراف و فئودالها  و امپریالیستها و قدرت سیاسی آنها که در دولت ارتجاعی وقت و دربار متجلی میشد ، کاملا منافات داشت. دوام وگسترش آزادیهای سیاسی در آذربایجان وکردستان  وسرایت آن به سراسر ایران و منطقه  جبهه متحد ارتجاع را برآن داشت تا سرکوب قطعی این جنبشها را دردستور قراردهند.بدین ترتیب  جنبش انقلابی و دموکراتیک در آذربایجان و کردستان با توطئه های عظیم سیاسی و نظامی  ارتجاع داخلی و نیروهای خارجی مواجه شد . بعد  از سرگزراندن فراز و نشیب های بسیار پس از یکسال مقاومت و کار وتلاش به نفع توده های زحمتکش مردم با یورش  ارتش  ودسته جات مختلف اوباشان  مزدور سرکوب شد. شکست این جنبشها  تداوم استبداد  و فقدان آزادیهای سیاسی و حقوق دموکراتیک مردم درسراسر ایران را درپی داشت. بطوریکه بعد از گذشت  سالیان متمادی  هنوز برنامه 33 ماده ای  انجمن ها و شوراهای ایالتی و ولایتی آذربایجان و کردستان  از جمله خواست ها ئی  محسوب میشوند که تاکنون  هزاران نفر انسان آزادیخواه و برابری طلب در پی تحقق آنها جان باخته اند و این مبارزات برای رسیدن به آماجهایش کماکان ادامه دارد . با گسترش مبارزه برای سرنگونی رژیم حاکم ، یاد وخاطره  همه  آنهائی را که در جنبش انقلابی و دموکراتیک آذربایجان وکردستان جان فدا کردند . گرامی داریم .