برنامه حاضر مشتمل بر یک مقدمه و نه فصل است.

 اما سوسیالیسم و کمونیسم نه محصول تخیلات بشر دوستانه بوده و نه مفاهیم و مقولاتی مقدس هستند که در رویاهای مصلحین اجتماعی و در آرزوهای خام انسانهای ناتوان در برابر اتفاقات و حوادث تاریخی و طبیعی شکل گرفته باشند . کمونیسم محصول جامعه سرمایه داری مدرن و نتیجه جدال دو طبقه متضاد اجتماعیست : طبقه کارگر و طبقه سرمایه دار که دو طبقه اصلی جامعه سرمایه داری معاصر را تشکیل می دهند.

    در فاصله یک و نیم قرن از پیدایش اولین حزب کمونیستی و نگارش مانیفست ، درکها و برداشتهای متفاوتی از حزب بوجود آمده است . ما بر اساس جمعبندی تجربیات ایندوره ( با توجه به شرایط مشخص موقعیت تاریخی تشکیل این احزاب ) مشخصات عمومی زیر را برای حزب کمونیستی که باید به نیازهای تحول یابنده هزاره سوم جهت تحقق انقلاب اجتماعی پرولتاریا پاسخ دهد ، لازم می شماریم:

    تجربیات غنی جنبش کارگری و کمونیستی طی قرن بیستم ، شکست و پیروزیهای عظیم آن در یک و نیم قرن گذشته و نیز تحولات بزرگی که سرمایه داری چه در سراسر جهان و چه در ایران از سر گذرانده است ، نگاهی به سیمای عمومی سرمایه داری و سوسیالیسم در یکصد سال گذشته را چه در سطح جهان و چه در چارچوب ایران ، از برنامه حزب کمونیست برای هزاره سوم تفکیک ناپذیر میسازد.

    فعالیتهای سوسیال دموکراتیک و کمونیستی در ایران از همان دوران انقلاب مشروطیت آغاز شد و در جریان مبارزه به تشکیل گروههای سوسیال دموکرات ( که تحت تاثیر انقلاب 1905 روسیه بودند ) با برنامه ای بورژوا – دموکراتیک منجر شد . با وجود دستاوردهای مثبت سوسیال دموکراتها در انقلاب مشروطیت و قیامهای متعاقب آن ، اما بدلیل عدم تکامل طبقه کارگر و ناتوانی از شناخت خصوصیات امپریالیسم و عوامل متعدد دیگر ، از ایفای نقش تاریخی خود بازماندند و شکست انقلاب مشروطیت مستولی شدن یک دوران رکود تا تشکیل حزب عدالت و سپس تاسیس حزب کمونیست ، فعالیتهای موثر سوسیال دموکراتیک در ایران را با رکود توام شد.

    بعد از قیام بهمن ماه 1357 تحولات مهمی در ساختار طبقاتی جامعه ایران پدیدار شد.